Groenhovenstraat 25 · 2311 BW Leiden · t (071) 513 49 71 · m 06 22 469 263

Sociale Werkvoorziening krijgt te maken met bezuinigingsoperatie gemeenten

Alle gemeenten staan voor een strategische heroriëntatie als gevolg van de dreigende kortingen op de uitkering uit het Gemeentefonds en op de specifieke uitkeringen. Als gevolg  daarvan komen bedrijven in de sector Sociale Werkvoorziening extra in de schijnwerpers. Joost Struijk van BEMC: “Het is juist nu zaak om te werken aan een zorgvuldig voorbereide toekomstvisie.”

Van productie naar dienstverlening

De laatste jaren speelt er veel in deze sector. Zo zien we dat de samenstelling van de portfolio van het SW-bedrijf meer en meer verschuift van productie naar dienstverlening. Gemeenten hebben hierop een belangrijke invloed. Zij laten steeds meer maatschappelijke kerntaken door SW-bedrijven uitvoeren, bijvoorbeeld het schoonhouden van openbare ruimten, groenvoorziening en parkeren. Daarnaast is de doelgroep van het SW-bedrijf zich aan het verbreden. Naast WSW geïndiceerden komen er cliënten bij vanuit WWB, Onderwijs, Jeugdzorg en Re-integratie bedrijven. Hierdoor neemt de afstand tot regulier werk aan de onderkant van de arbeidsmarkt toe. Bovendien ondervindt het SW-bedrijf steeds meer concurrentie op het gebied van re-integratie en sociale activering.

Impact bezuinigingsoperatie gemeenten

De aanstaande bezuinigingsoperatie bij gemeenten zal voor de SW-bedrijven niet zonder gevolgen blijven. In dat kader is het nu al van belang om stil te staan bij de volgende vragen:

  • sturen gemeenten op afstand aan òf staan ze juist dichtbij het SW-bedrijf?
  • heeft het SW-bedrijf structurele exploitatietekorten, wat zijn de oorzaken daarvan en hoe kunnen deze worden omgebogen naar een op z’n minst sluitende exploitatie op langere termijn?
  • welke activiteiten voert het bedrijf uit en welke doelgroepen worden bediend?
  • wat zijn de strategische keuzes voor de toekomst en welke investeringen vragen deze?
  • is er sprake van integraal en afgestemd beleid tussen gemeente en SW-bedrijf, zodat de kerntaken van het SW-bedrijf optimaal kunnen worden gecombineerd met – bijvoorbeeld – aanvullende taken op het terrein van re-integratie, scholing en arbeidsmarktgeleiding?

Kortom: SW-bedrijven staan voor de uitdaging om hun toekomststrategie (opnieuw) te bepalen. Enerzijds zal er een overeenkomst moeten zijn met de aanwezige kernvaardigheden en competenties, anderzijds met het ontwikkelpotentieel van het bedrijf en haar medewerkers.
Om de interne organisatie (primaire en ondersteunende processen) te kunnen besturen en beheersen, zal allereerst de interne bedrijfsvoering op orde dienen te zijn.

Voorbereiden op verandering

Veel organisaties in de SW-sector zijn al bezig om zich voor te bereiden op de noodzakelijke veranderingen en merken daarbij onder andere dat:

  • de huidige organisatievorm, interne besturing, processen en systemen niet meer toereikend zijn;
  • dat gemeenten - mede als gevolg van veranderde wet- en regelgeving – zich steeds nadrukkelijker met het beleid en de performance van het SW-bedrijf gaan bemoeien;
  • dat de SW-populatie verandert, terwijl de ‘middelen’ van het SW-bedrijf onvoldoende snel mee veranderen;
  • dat de kwaliteit en de arbeidsproductiviteit van de geïndiceerden geleidelijk daalt, wat een substantiële en toenemende druk legt op de bedrijfseconomische performance;
  • dat de uitstroom van kwalitatief hoogwaardig personeel toeneemt, terwijl deze groep noodzakelijk is voor een structureel sluitende exploitatie.

Gemeenten willen af van risico’s

Gesprekken met directeuren en managers van SW-bedrijven laten het volgende beeld zien:

  • het is lastig om in deze zware marktomstandigheden het bedrijf te ‘draaien’ naar een gezonde financiële exploitatie;
  • het beleid van overheid en gemeenten, alsmede de marktomstandigheden (minder werk!) spelen een grote rol bij het (financiële) resultaat van het SW-bedrijf;
  • de cultuur binnen SW-bedrijven is bepalend of een snelle ‘draai’ mogelijk is;
  • regionale en/of lokale inbedding is mede bepalend voor de mate van al dan niet economisch ‘mee profiteren’;
  • de betrokken gemeenten willen de exploitatierisico’s niet meer dragen mede met het oog op de komende ‘heroverwegingsoperatie’;
  • slechts in enkele gevallen is sprake van resultaat- en/of risicomanagement.

Propositie strategische heroriëntatie

Kortom: er komt nog veel meer op de sector af. Gemeenten staan voor een grote bezuinigingsoperatieopgave mede als gevolg van overheidsbeleid en de huidige economische en financiële crisis. Naast de impact die de huidige economische situatie al heeft voor de activiteiten van SW-bedrijven, zullen gemeentelijke bezuinigingen eveneens van invloed zijn op hun positie. Een strategische heroriëntatie is in veel gevallen nodig. 

Inzet expertise

BEMC kan SW-bedrijven ondersteunen – en indien gewenst begeleiden in de rol van (bestuurs)adviseur - bij de versterking van hun financieel-economische positie op de korte én de lange termijn. BEMC heeft daarmee veel jaren (directie) ervaring alsmede specifieke kennis van de SW-sector. BEMC kan worden ingezet voor de volgende typen opdrachten:

  1. Analyse: gedegen analyse van de financieel-economische, bedrijfsmatige en commerciële positie van het SW-bedrijf.
  2. Plan van Aanpak: opstellen van een plan van aanpak of – meer uitgebreid – een businessplan dat moet leiden tot een structureel gezonde bedrijfsvoering.
  3. Implementatie: implementeren van dit plan van aanpak, in de rol interim-manager of indien gewenst als toegevoegd directielid, programmamanager of adviseur.

In alle situaties is begeleiding – van directie, bestuur, gemeenteraden, wethouders – in welke rol of hoedanigheid dan ook, mogelijk.

Resultaat

Zoekt u iemand die met jarenlange ervaring structurele veranderingen en aanpassingen in uw organisatie kan helpen realiseren, dan kan Joost Struijk van BEMC blijvend het verschil maken. U kunt mij bellen (0622469263) of e-mailen jpmstruijk@bemc.nl.